İşletme sahipleri için rehber

Biyogaz tesisi maliyeti, geri ödeme süresi ve çalışma prensibi

Çiftlikler, gıda işletmeleri, yatırımcılar ve belediyeler için sade rehber: biyogaz tesisi nasıl çalışır, maliyeti, geri ödeme, kojenerasyon mu biyometan mı, digestat ve riskler.

Biyogaz tesisi nasıl çalışır

Organik atıklar (hayvan gübresi, mezbaha artıkları, peynir altı suyu, gıda atıkları, vinas, palm yağı tesisi atık suyu) kapalı ve sızdırmaz bir tanka beslenir. Oksijensiz ortamda bakteriler organik maddeyi biyogaza dönüştürür: %50–65 metan, geri kalanı çoğunlukla CO₂. Yaklaşık 38 °C’ye ısıtılan bir fermantörde bu süreç 25–35 gün sürer; sıcak iklimlerde aynı işi ısıtılmayan, üstü örtülü bir lagün daha yavaş ama çok daha ucuza yapar.

Gaz depolanır, hidrojen sülfürden arındırılır, ardından kojenerasyon motorunda (elektrik ve ısı) ya da kazanda (yalnızca ısı) yakılır veya biyometana yükseltilir (saflaştırılır); biyometan şebekede ya da araç yakıtı olarak doğal gazın yerini alabilir. Geriye kalan digestat, gübre olarak tarlaya geri döner.

Biyogaz tesisi ne kadara mal olur

Maliyeti katalogdaki kilovat değeri değil; fermantör hacmi, digestat deposu, hammadde hazırlığı (pastörizasyon, ambalaj ayırma), kojenerasyon ya da biyometan yükseltme ünitesi ve şebeke bağlantısı belirler. Kilovat başına en yüksek maliyet küçük tesislerdedir: 50 kW’lık bir tesis, 250 kW’lık bir tesisten beş kat ucuz olmaktan çok uzaktır.

Fiyatlar ülkeden ülkeye de değişir: Almanya ya da Danimarka’da işçilik, izin ve inşaat maliyetleri Polonya, Türkiye ya da Hindistan’dakiyle aynı değildir. Modelimiz bileşen bazında bir bütçe çıkarır, ülke katsayısı uygular ve bir aralık gösterir. Kesin fiyatları ise kapsamlı bir fizibilite çalışmasının ardından alınan tedarikçi teklifleri verir.

Geri ödemeyi ne belirler

En çok dört şey önemlidir: enerjinin ne kadarını kendiniz kullandığınız (kendi elektriğiniz ve ısınız pahalı alımların yerini alır), atığın bertarafı için bugün ne ödediğiniz, hammaddenin ne kadar enerji yoğun olduğu ve tesisin ölçeği.

Destek mekanizmaları (alım garantili tarifeler, biyometan primleri, yatırım hibeleri) sonucu önemli ölçüde değiştirebilir; ancak bu mekanizmalar değişebilir, sona erebilir ve şartlara bağlıdır. Bu yüzden kararımızı her zaman desteksiz hesaplarız ve her mekanizmayı durumu ve kaynağıyla birlikte ayrı bir senaryo olarak gösteririz.

Kojenerasyon, kazan veya biyometan

Kojenerasyon, sahada hem elektriğe hem ısıya ihtiyaç olduğunda kârlıdır. Yalnızca ısı gerekiyorsa en basit seçenek kazandır. Biyometan için kesintisiz bir gaz akışının yanı sıra gaz şebekesine verme imkânı ya da araç yakıtı olarak satın alacak bir alıcı gerekir. En küçük yükseltme üniteleri saatte yaklaşık 50–100 Nm³ ham biyogaz işler, ancak metreküp başına maliyetleri boyut büyüdükçe hızla düşer; bu yüzden tek bir küçük çiftlik buna nadiren ulaşır, birlikte hareket eden çiftlikler, bir proje geliştirici ya da büyük bir işleme tesisi ise çoğu zaman ulaşır.

Digestat, metan ve güvenlik

Digestat, ancak serilecek arazi ve izin verilen azot sınırı içinde yer varsa değerli bir gübredir; yoksa bir maliyettir. Metan kaçakları hem paraya mal olur hem de iklim faydasını azaltır; bu nedenle gaz sızdırmaz depolama ve izleme şarttır.

Biyogaz tesisi patlayıcı gaz ve zehirli hidrojen sülfür barındırır. Tasarım ve işletme için nitelikli mühendisler gerekir; ön değerlendirme yalnızca ilk adımdır.

İşletme türüne göre biyogaz

Tarım, hayvancılık ve su ürünleri

Sanayi ve gıda ticareti

Atık, atık su ve biyogaz tesisleri