คู่มือสำหรับเจ้าของธุรกิจ

ระบบก๊าซชีวภาพ (ไบโอแก๊ส): ต้นทุน ระยะคืนทุน และหลักการทำงาน

คู่มือเข้าใจง่ายสำหรับฟาร์ม โรงงานแปรรูปอาหาร ผู้พัฒนาโครงการ และหน่วยงานท้องถิ่น: ระบบก๊าซชีวภาพทำงานอย่างไร ราคาเท่าไร อะไรกำหนดระยะคืนทุน และควรเลือก CHP หรือไบโอมีเทน

ระบบก๊าซชีวภาพทำงานอย่างไร

ของเสียอินทรีย์ เช่น มูลสัตว์ ของเสียจากโรงฆ่าสัตว์ เวย์ เศษอาหาร น้ำกากส่า และน้ำเสียจากโรงงานสกัดน้ำมันปาล์ม (POME) จะป้อนเข้าสู่ถังหมักแบบปิด ในสภาวะไร้ออกซิเจน แบคทีเรียจะย่อยสารอินทรีย์ให้เป็นก๊าซชีวภาพที่มีมีเทน 50–65% ที่เหลือส่วนใหญ่เป็น CO₂ ในบ่อหมักที่ควบคุมอุณหภูมิไว้ราว 38 °C กระบวนการนี้ใช้เวลา 25–35 วัน ส่วนในพื้นที่อากาศร้อน บ่อหมักแบบคลุมพลาสติกที่ไม่ต้องให้ความร้อนก็ทำงานเดียวกันได้ ช้ากว่าแต่ถูกกว่ามาก

ก๊าซจะถูกเก็บไว้ กำจัดไฮโดรเจนซัลไฟด์ แล้วนำไปเผาไหม้ในเครื่องยนต์ CHP (ได้ทั้งไฟฟ้าและความร้อน) ในหม้อไอน้ำ (ได้ความร้อนอย่างเดียว) หรือนำไปปรับปรุงคุณภาพเป็นไบโอมีเทน เพื่อใช้แทนก๊าซธรรมชาติในระบบท่อส่งก๊าซหรือเป็นเชื้อเพลิงยานยนต์ ส่วนที่เหลือคือกากหลังหมัก ซึ่งนำกลับไปใช้เป็นปุ๋ยในแปลงเพาะปลูก

ระบบก๊าซชีวภาพราคาเท่าไร

ต้นทุนไม่ได้ขึ้นกับตัวเลขกิโลวัตต์ในแคตตาล็อก แต่ขึ้นกับขนาดบ่อหมัก ที่เก็บกากหลังหมัก การเตรียมวัตถุดิบ (พาสเจอไรซ์ แยกบรรจุภัณฑ์) ชุด CHP หรือชุดปรับปรุงคุณภาพก๊าซ และการเชื่อมต่อสายส่ง ระบบขนาดเล็กมีต้นทุนต่อกิโลวัตต์สูงที่สุด ระบบ 50 kW จึงไม่ได้ถูกกว่าระบบ 250 kW ถึงห้าเท่าเลย

ราคายังต่างกันไปในแต่ละประเทศ ค่าแรง ค่าขออนุญาต และค่าก่อสร้างในเยอรมนีหรือเดนมาร์กไม่เท่ากับในโปแลนด์ ตุรกี หรืออินเดีย แบบจำลองของเราจัดทำงบประมาณแยกตามส่วนประกอบหลักของระบบ ปรับด้วยค่าสัมประสิทธิ์ของแต่ละประเทศ และแสดงผลเป็นช่วง ราคาที่แน่นอนต้องมาจากใบเสนอราคาของผู้จำหน่าย หลังจากศึกษาความเป็นไปได้อย่างละเอียดแล้ว

อะไรกำหนดระยะคืนทุน

มีสี่เรื่องที่สำคัญที่สุด คือ ท่านใช้พลังงานเองได้มากเพียงใด (ไฟฟ้าและความร้อนที่ผลิตเองทดแทนพลังงานราคาแพงที่ต้องซื้อ) ปัจจุบันท่านจ่ายค่ากำจัดของเสียเท่าไร วัตถุดิบให้พลังงานสูงเพียงใด และขนาดของระบบ

มาตรการสนับสนุน เช่น อัตรารับซื้อไฟฟ้าพิเศษ เงินส่วนเพิ่มสำหรับไบโอมีเทน และเงินอุดหนุนการลงทุน อาจเปลี่ยนภาพรวมได้ แต่มาตรการเหล่านี้มีการเปลี่ยนแปลง ปิดรับ และมีเงื่อนไข เราจึงคำนวณผลประเมินโดยไม่รวมมาตรการสนับสนุนเสมอ และแสดงแต่ละมาตรการเป็นกรณีแยก พร้อมสถานะและแหล่งที่มา

CHP หม้อไอน้ำ หรือไบโอมีเทน

CHP คุ้มค่าเมื่อในพื้นที่ต้องใช้ทั้งไฟฟ้าและความร้อน หากต้องการความร้อนอย่างเดียว หม้อไอน้ำเป็นทางเลือกที่ง่ายที่สุด ไบโอมีเทนต้องมีก๊าซไหลเข้าสม่ำเสมอ และต้องส่งเข้าระบบท่อก๊าซได้หรือมีผู้ซื้อเชื้อเพลิงยานยนต์ ชุดปรับปรุงคุณภาพก๊าซที่เล็กที่สุดรับก๊าซชีวภาพดิบราว 50–100 Nm³ ต่อชั่วโมง แต่ต้นทุนต่อลูกบาศก์เมตรลดลงอย่างมากเมื่อขนาดใหญ่ขึ้น ฟาร์มเล็กเพียงแห่งเดียวจึงไม่ค่อยคุ้มที่จะผลิตไบโอมีเทน ขณะที่กลุ่มฟาร์ม ผู้พัฒนาโครงการ หรือโรงงานแปรรูปขนาดใหญ่มักคุ้ม

กากหลังหมัก มีเทน และความปลอดภัย

กากหลังหมักเป็นปุ๋ยที่มีค่าก็ต่อเมื่อมีพื้นที่เพาะปลูกรองรับและยังไม่เกินปริมาณไนโตรเจนที่อนุญาต หากไม่มีจะกลายเป็นต้นทุน การรั่วของมีเทนทำให้เสียทั้งเงินและประโยชน์ด้านสภาพภูมิอากาศ ที่เก็บที่ปิดสนิทกันก๊าซรั่วและการตรวจติดตามจึงจำเป็นอย่างยิ่ง

ระบบก๊าซชีวภาพมีก๊าซที่ระเบิดได้และไฮโดรเจนซัลไฟด์ที่เป็นพิษ การออกแบบและการเดินระบบต้องอาศัยวิศวกรที่มีคุณวุฒิ การประเมินเบื้องต้นเป็นเพียงขั้นแรกเท่านั้น

ไบโอแก๊สตามประเภทธุรกิจ

เกษตรกรรมและการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ

อุตสาหกรรมและการค้าอาหาร

โรงบำบัดของเสีย น้ำเสีย และก๊าซชีวภาพ