Cẩm nang cho chủ doanh nghiệp

Nhà máy biogas: chi phí, thời gian hoàn vốn và cách hoạt động

Hướng dẫn dễ hiểu cho trang trại, cơ sở chế biến thực phẩm, chủ đầu tư và chính quyền địa phương: nhà máy biogas hoạt động ra sao, chi phí bao nhiêu, bao lâu hoàn vốn, đồng phát hay biomethane.

Nhà máy biogas hoạt động như thế nào

Chất thải hữu cơ — phân chuồng, phụ phẩm giết mổ, whey, chất thải thực phẩm, vinasse, nước thải nhà máy ép dầu cọ — được đưa vào một bể kín. Trong điều kiện không có oxy, vi khuẩn phân hủy chất hữu cơ thành biogas: 50–65% là metan, phần còn lại chủ yếu là CO₂. Trong bể phân hủy được gia nhiệt ở khoảng 38 °C, quá trình này mất 25–35 ngày; ở vùng khí hậu nóng, hồ kỵ khí phủ bạt không gia nhiệt cũng làm được việc này, chậm hơn nhưng rẻ hơn nhiều.

Khí được tích trữ, khử hydro sunfua rồi đốt trong máy đồng phát (điện và nhiệt), trong lò hơi (chỉ lấy nhiệt), hoặc được nâng cấp thành biomethane để thay khí tự nhiên trong lưới khí hoặc làm nhiên liệu cho xe. Phần còn lại là phụ phẩm sau phân hủy, được đưa trở lại đồng ruộng làm phân bón.

Nhà máy biogas tốn bao nhiêu tiền

Chi phí phụ thuộc vào thể tích bể phân hủy, bể chứa phụ phẩm sau phân hủy, khâu chuẩn bị nguyên liệu (thanh trùng, tách bao bì), cụm đồng phát hoặc thiết bị nâng cấp khí và đấu nối lưới điện, chứ không phải con số kW ghi trong tài liệu chào hàng. Nhà máy nhỏ có suất đầu tư trên mỗi kW cao nhất: chi phí nhà máy 50 kW còn lâu mới chỉ bằng một phần năm nhà máy 250 kW.

Giá cũng khác nhau giữa các nước: chi phí nhân công, giấy phép và xây dựng ở Đức hay Đan Mạch khác hẳn Ba Lan, Thổ Nhĩ Kỳ hay Ấn Độ. Mô hình của chúng tôi lập dự toán theo từng hạng mục, áp dụng hệ số quốc gia và đưa ra một khoảng giá. Giá chính xác chỉ có từ báo giá của nhà cung cấp, sau một nghiên cứu khả thi bài bản.

Điều gì quyết định thời gian hoàn vốn

Bốn yếu tố quan trọng nhất: quý vị tự dùng được bao nhiêu năng lượng (điện và nhiệt tự sản xuất thay cho năng lượng phải mua với giá cao), hiện quý vị đang trả bao nhiêu để xử lý chất thải, nguyên liệu giàu năng lượng đến mức nào, và quy mô nhà máy.

Các cơ chế hỗ trợ — giá mua điện ưu đãi, trợ giá biomethane, hỗ trợ vốn đầu tư — có thể làm thay đổi đáng kể hiệu quả dự án, nhưng chúng thường thay đổi, bị dừng và đi kèm điều kiện. Vì vậy, kết luận của chúng tôi luôn được tính mà không có các khoản hỗ trợ này, còn mỗi cơ chế được trình bày thành một kịch bản riêng, kèm tình trạng và nguồn.

Đồng phát, lò hơi hay biomethane

Đồng phát có lợi khi tại chỗ cần cả điện lẫn nhiệt. Nếu chỉ cần nhiệt, lò hơi là phương án đơn giản nhất. Biomethane cần dòng khí ổn định, đồng thời phải đấu nối được vào lưới khí hoặc có bên mua làm nhiên liệu cho xe. Thiết bị nâng cấp nhỏ nhất xử lý khoảng 50–100 Nm³ biogas thô mỗi giờ, nhưng chi phí trên mỗi mét khối giảm mạnh khi quy mô tăng, nên một trang trại nhỏ đơn lẻ hiếm khi làm biomethane có lãi, còn một cụm trang trại, chủ đầu tư dự án hay cơ sở chế biến lớn thì thường làm được.

Phụ phẩm sau phân hủy, metan và an toàn

Phụ phẩm sau phân hủy chỉ là phân bón có giá trị khi có đất để bón và còn hạn mức đạm được phép; nếu không, đó là một khoản chi phí. Rò rỉ metan làm mất cả tiền lẫn lợi ích khí hậu, vì vậy bể chứa kín khí và giám sát rò rỉ là điều thiết yếu.

Nhà máy biogas vận hành với khí dễ cháy nổ và khí độc hydro sunfua. Thiết kế và vận hành cần kỹ sư có chuyên môn; sàng lọc sơ bộ chỉ là bước đầu tiên.

Biogas theo loại hình kinh doanh

Nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản

Trang trại nhỏ (< 100 con)

Quá ít nguyên liệu: chi phí nhà máy cao hơn khoản tiết kiệm. Chúng tôi sẽ nói rõ điều đó trong 3 phút.

Công nghiệp và kinh doanh thực phẩm

Cơ sở xử lý chất thải, nước thải và khí sinh học