Gids voor ondernemers

Biogasinstallatie: kosten, terugverdientijd en hoe het werkt

Heldere gids voor agrariërs, voedingsbedrijven, projectontwikkelaars en gemeenten: hoe een biogasinstallatie werkt, wat die kost, wat de terugverdientijd bepaalt, WKK of groen gas en de risico’s.

Zo werkt een biogasinstallatie

Organische reststromen zoals mest, slachtafval, wei, voedselresten, vinasse en afvalwater van palmoliemolens gaan in een gasdichte tank. Zonder zuurstof zetten bacteriën de organische stof om in biogas: 50–65% methaan, de rest vooral CO₂. In een verwarmde vergister op ongeveer 38 °C duurt dat 25–35 dagen; in een warm klimaat doet een onverwarmde, afgedekte lagune hetzelfde werk, trager maar veel goedkoper.

Het gas wordt opgeslagen, ontzwaveld en daarna verbrand in een WKK (stroom en warmte) of in een ketel (alleen warmte), of opgewerkt tot groen gas, dat aardgas in het net of als transportbrandstof kan vervangen. Wat overblijft, het digestaat, gaat als meststof terug naar het land.

Wat een biogasinstallatie kost

De kosten worden bepaald door het volume van de vergister, de opslag van digestaat, de voorbewerking van reststromen (pasteurisatie, ontpakken), de WKK of opwerkingsinstallatie en de netaansluiting, niet door een vermogen in kW uit een catalogus. Kleine installaties hebben de hoogste kosten per kW: een installatie van 50 kW kost lang niet een vijfde van een installatie van 250 kW.

Ook per land verschillen de prijzen: arbeid, vergunningen en bouw kosten in Duitsland of Denemarken iets anders dan in Polen, Turkije of India. Ons model stelt een begroting op per onderdeel, past een landfactor toe en toont een bandbreedte. Harde prijzen krijgt u pas via offertes van leveranciers, na een gedegen haalbaarheidsstudie.

Wat de terugverdientijd bepaalt

Vier zaken wegen het zwaarst: hoeveel van de energie u zelf gebruikt (eigen stroom en warmte vervangen dure inkoop), wat u nu betaalt om de reststromen af te voeren, hoe energierijk die reststromen zijn en de schaal.

Subsidieregelingen zoals vaste terugleververgoedingen, premies voor groen gas en investeringssubsidies kunnen het beeld flink verschuiven, maar ze worden aangepast, lopen af en zijn aan voorwaarden gebonden. Daarom berekenen we ons oordeel altijd zonder subsidie; elke regeling tonen we als apart scenario met status en bron.

WKK, ketel of groen gas

Een WKK loont als u op de locatie zowel stroom als warmte nodig hebt. Hebt u alleen warmte nodig, dan is een ketel het eenvoudigst. Groen gas vraagt een constante gasstroom en daarnaast invoeding in het gasnet of een afnemer van transportbrandstof. De kleinste opwerkingsinstallaties verwerken ongeveer 50–100 Nm³ ruw biogas per uur, maar hun kosten per kubieke meter dalen sterk met de schaal. Eén klein boerenbedrijf haalt die drempel dus zelden; een cluster van bedrijven, een projectontwikkelaar of een grote verwerker vaak wel.

Digestaat, methaan en veiligheid

Digestaat is alleen een waardevolle meststof als u land hebt met voldoende plaatsingsruimte voor stikstof om het uit te rijden; anders is het een kostenpost. Methaanlekken kosten geld en vreten het klimaatvoordeel op, dus gasdichte opslag en monitoring zijn onmisbaar.

Een biogasinstallatie werkt met explosief gas en giftig zwavelwaterstof. Ontwerp en bedrijfsvoering vragen om gekwalificeerde ingenieurs; een quickscan is alleen de eerste stap.

Biogas per bedrijfstype

Landbouw en aquacultuur

Industrie en levensmiddelenhandel

Afvalverwerking, waterzuivering en biogasinstallaties